Polska wyszła z II wojny światowej jako kraj bardzo zniszczony. Wiele miast leżało w ruinach. Poważnym problemem były również wielkie straty ludzkie, w tym ! bardzo dotkliwe dla społeczeństwa wyniszczenie inteligencji i osób z wyższym wykształceniem. W okresie socjalizmu na-stąpita industrializacja kraju, choć dotyczyła ona głównie przemysłu ciężkiego, wydobywczego i zbrojeniowego. Był to skutek przyjęcia wzorców sowieckich, a także dążenia do zmiany charakteru ludności dużych miast (przykładem może być Kraków, gdzie wzniesiono Nową Hutę, aby zmienić miasto inteligenckie w robotnicze). W rolnictwie doszło do swoistego zastoju cywilizacyjnego w wyniku przeprowadzonej w celach propagandowych reformy rolnej, a następnie nieudanej akcji Wielka koparka w kopalni węgla brunatnego w Bełchatowie kolektywizacji.